Patay na kuko'y ginupit

PATAY NA KUKO'Y GINUPIT

itong patay kong kuko

ay agad kong ginupit

buka na kasi ito

subalit di masakit

ito'y tubuan kaya

ng panibagong kuko?

sadyang nakabibigla

kung mawala na ito

kung iyan ang mangyari

ay tatanggapin na lang

wala nang masasabi

kundi paa'y ingatan

kuko lang ang namatay

daliri'y nariyan pa

mabuti't nabubuhay

at nakasisipa pa

- gregoriovbituinjr.

12.12.2023

Pagtula

PAGTULA

minsan nga'y natunganga

sa langit o kisame

animo'y natulala

sa bughaw, pula't berde

bawat tula ay tulay

sa mga di maarok

sa paksang naninilay

ay magmanhik-manaog

nakakunot ang noo

maya-maya'y ngingiti

niloloob ba'y suso

nilalabas ba'y binti

kayraming sasabihin

sa karampot na papel

tahimik kung isipin

ngunit napakatabil

ang makata ba'y ganyan

sa tula nakalukob

wala nang masulingan

kundi loob at kutob

- gregoriovbituinjr.

12.11.2023

Pagninilay

PAGNINILAY

patuloy pa rin ang pagninilay

sa harap ng damang dusa't lumbay

sa mga problema ba'y bibigay?

o tatayo't lulutasing tunay?

habang tangan yaong tasang kape

na bigay ng katoto't kumpare

nasa diwa'y paanong diskarte

nang krosword ay masagutan dine

malaki kayang palaisipan?

paanong mundo'y maalagaan?

kayraming basura sa lansangan

plastik pa'y sa laot naglutangan

ah, anong sarap pa rin ng Hi-ro

na uso noong kabataan ko

ang pakiramdam ko'y isang hero

pag nakakatikim ng ganito

heto't napapatingala muli

sa langit taglay ang minimithi

ako ba'y saan dapat maglagi

upang katarunga'y ipagwagi

- gregoriovbituinjr.

12.10.2023

Salakatâ

SALAKATÂ

kaysarap kasama ng salakatâ

sa kanila'y magagalak kang sadyâ

tila suliranin mo'y mawawalâ

masayahin sila't nakakatuwâ

di naman payaso ang iyong hanap

kundi katotong kasama sa hirap

at ginhawa, masayahing kausap

subalit salakatâ ay kay-ilap

marami kasing tuso't manloloko

ngingiti ngunit budol pala ito

misyong tangayin ang laksang pera mo

ah, di salakatâ ang ganyang tao

tila ba mundo mo'y biglang sasaya

kapag salakata'y naririyan na

tila ba siya'y malakas na pwersa

na naghahatid ng tuwa tuwina

di naman laging salapi ang hanap

kundi saya sa kabila ng hirap

katoto, di haragang mapagpanggap

nagpapasigla sa danas na saklap

- gregoriovbituinjr.

12.10.2023

* 16 Pababa - masayahing tao; sagot ay salakatâ; Krosword Puzzle, Aklat 1

* salakatâ (pang-uri) - palaging masaya at nakangiti; mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1083

Patay na kuko

PATAY NA KUKO

lubos ka bang makikiramay

sa aking mga kukong patay

walang sakit akong nadama

tanong ko'y ganyan ba talaga?

nitong nakaraan, natanggal

ng kusa ang isa kong ngipin

walang kirot, di naman bungal

di ko batid bakit ganyan din

nang ang paa ko'y nagkapaltos

wala ring hapding naramdaman

sa mahabang lakad naubos

itong lakas ko't ng katawan

bakit ba tila manhid ako

na dapat dama ko ang sakit

paltos, ngipin, patay na kuko

dama ko lang ay hinanakit

- gregoriovbituinjr.

12.10.2023

Sa minumutya

SA MINUMUTYA

paano ko ba sasabihing mahal kita

kung katapatan ko'y tila di mo makita

nagsisinungaling ba yaring mga mata

o sa sarili mismo ako'y nagdududa

sinta, ikaw ang aking pinakaiibig

ikaw lang ang diwatang nais makaniig

ako ma'y tibak na nakipagkapitbisig

sa mga api nang hibik nila'y narinig

ako ma'y makatang sa tula dinaraan

ang bawat luha't hirap na nararamdaman

ako ma'y mandirigmang handa sa labanan

at karapatang pantao'y pinaglalaban

salamat, sinta, tunay kitang minumutya

bagamat ako'y madalas na walang-wala

dumaan man ang mga ligalig at sigwa

tangi kang nag-iisa sa puso ko't diwa

- gregoriovbituinjr.

12.10.2023

Tambay sa lababo

TAMBAY SA LABABO

tambay na naman sa lababo si alaga

animo siya'y mandirigmang laging handa

pahingahan niya'y takbuhan din ng daga

minsan bubuwit ay sinagpang niyang bigla

kaysarap haplusin ng kanyang balahibo

at pagmasdan ang tahimik niyang pagtakbo

sasalubong agad pag dumarating ako

may ibinubulong na tila ba ganito:

"May isda ka bang dala?" ang tanong sa akin

kung tao siya'y batid na ang sasabihin

kaya lagi akong may tira pag kumain

isda'y kakainin niya't ayaw ng kanin

dalawang taon na siya't nakapagsilang

ng mga kuting na bagong aalagaan

salamat naman, Muning, ikaw ay nariyan

na laging nasa tabi, isang kaibigan

- gregoriovbituinjr.

12.09.2023

Madaling araw

MADALING ARAW

di pa nagmamadali ang araw

sa pagsikat habang naninilay

ng makatang may biglang lilitaw

na mutyang bantog sa gandang taglay

tila siya naalimpungatan

habang ang mga mata'y malamlam

alalahani'y di matanganan

pagluha'y kailan mapaparam

karakaraka siyang bumangon

upang kaharapin ang paghilom

ng mga sugat niyang naipon

habang bibig at kamao'y tikom

nais niyang pumiglas, magwala

habang damdamin ay hinihiwa

ng balaraw ng laksang gunita

umaasa pa ring makalaya

- gregoriovbituinjr.

12.09.2023

Words can also be a sword

"A pen is mightier than the sword." - ito'y palasak na kasabihan sa Ingles.

"Words are mightier than the sword." "Words can also be a sword." - ang sabi ko naman nang makita sa app na Word Connect na pareho lang ang mga letrang bumubuo sa words at sword.

WORDS CAN ALSO BE A SWORD

may kasabihan nga: "A pen is mightier than the sword."

ang naisip ko agad: "Words are mightier than the sword."

mula sa app na Word Connect ay aking natalisod

na pareho lang ang letra sa salitang words at sword

"Words can also be a sword," dito'y masasabi ko rin

dahil nakasusugat din ang salitang matalim;

pag nagtungayaw ka't nanira ng kapwa, malagim

kaya may salitang pag humiwa'y kaysakit man din

may salitang tagapagbungkal ng katotohanan

na maaaring armas laban sa katiwalian

may salita ring nananawagan ng katarungan

na talagang patama sa mapang-api't gahaman

madalas na mabisa ang ating pananalita

nakasusugat o nakahihilom yaring dila;

sa pag-uusap, dapat batid ang tamang kataga

salita'y sandata rin upang kamtin ang adhika

salamat sa Word Connect na madalas nilalaro

upang mga salita sa isang iglap mabuo;

"Words can also be a sword," ito'y aking napagtanto

kaya ingatan ang salitang ang kapara'y punglo

- gregoriovbituinjr.

12.08.2023

Hindi ka mawawaglit

HINDI KA MAWAWAGLIT

hindi ka mawawala

sa aking mga tula

pagkat ikaw ang mutya

sa bawat kong adhika

sa mundong pinangarap

na ginhawa'y malasap

makaraos sa hirap

hustisya'y lumaganap

hindi ka mawawaglit

sa aking puso't isip

diwata kang marikit

sa aking panaginip

mundo'y kakathain ko

na magkasama tayo

kaytamis na totoo

nang ako'y tinanggap mo

- gregoriovbituinjr.

12.06.2023

Pagsinta

PAGSINTA

anong kahihinatnan ng ating pag-ibig

kung tuwing gabi ay di kita makaniig

napapakinggan lang ang malamyos mong tinig

ngunit di mayapos ng aking mga bisig

tinig mo'y pawang oyayi sa aking taynga

para bang hinehele ng mahal kong ina

ang tinig mong kapara ng Ibong Adarna

pag natulog ako'y parang bato talaga

o baka naman ako ang may suliranin

tumatanda na kasi't lagi nang antukin

katawang nanlalata ang madalas angkin

madaling araw na lang kung kita'y yakapin

paghiwa ng dayap ay di na kailangan

upang ipatak sa bisig na sinugatan

pagkat sa oras na tulog ang sambayanan

saka kita niyayapos at hinahagkan

- gregoriovbituinjr.

12.06.2023

Gulag

GULAG

limang titik sa app ng Word Connect ay GULAG

pitong titik, LUGGAGE, inuna kong sagutin

di iyon tsamba, batid ko ano ang GULAG

kulungan iyon sa panahon ni Stalin

kung sa Nazi Germany, may concentration camp

na nagdulot ng kamatayan sa marami

kay Stalin, GULAG ang tawag sa labor camp

kulungan at kamatayang di mo masabi

kayraming mga inosente ang biktima

sa usaping pulitikal at emosyonal

kayraming ikinulong na nakikibaka

na namatay na lamang nang di makatagal

minsan, mabuting magbasa ng kasaysayan

nang sa palaisipan ay may maisagot

anong nangyari sa laksa-laksang digmaan

gunita ng gulag ay nakakakilabot

- gregoriovbituinjr.

12.04.2023

Kabaliwan nga ba?

KABALIWAN NGA BA?

babasahin ko ba'y kalokohan

buhay ng mangmang, katatawanan

marahil, marahil ay dapat lang

lalo't klasiko na kung turingan

awtor na Akutagawa't Fontaine

pati sina Catullus at Montaigne

librong "The Life of a Stupid Man"

librong "The World is Full of Foolish Men"

galit na'y umiibig pang sadya

bakit natatawa't lumuluha

tayo ng sabay, nakamamangha

inakda ng awtor na dakila

bakit yao'y kanilang nasabi

basahin, magsuri at magmuni

sa Fully Booked mura kong nabili

eighty lang noon, naging one-twenty

dapithapon hanggang takipsilim

hatinggabi hanggang umagahin

sa sarili'y natatawa man din

kabaliwan bang ito'y basahin?

- gregoriovbituinjr.

12.04.2023

Alaga

ALAGA

muli kaming nagtagpo ng alaga

mula sa mahaba kong pagkawala

ngayon ay malaki na silang pusa

ako'y nakilala pa nilang sadya

nagsilapitan nang makita ako

gutom at ngumingiyaw silang todo

hinaplos-haplos ko sila sa ulo

at sa maganda nilang balahibo

naisip kong ibigay ang natira

ko sa pinritong isda sa kanila

tulad noon, kami'y hati talaga

buntot, tinik, laman, ulo't iba pa

nakita ko rin ang iba pang kuting

sa labas, may ibang nagpapakain

labing-isa noon ang alagain

may ibang buhay na't kaylaki na rin

- gregoriovbituinjr.

12.04.2023

Bituin

BITUIN

hinanap ko minsan sa langit ang bituin
datapwat sa umaga'y di mo iyon pansin
wala sa katanghaliang sakdal init din
natagpuan ko lang sa pusikit na dilim

ganyan din minsan ang mga hinahangaan
mang-aawit, lingkod-bayan, manunulat man
sa kanilang ginagawa, sila'y huwaran
kaya tinitingala ng madla, ng bayan

sila'y umukit ng kasaysayan sa mundo
mga tagapamayapa sa gera't gulo
awitin nila'y tagos sa puso ng tao
sa sipnaya't agham nag-ambag na totoo

sa pinilakang tabing sila'y napanood
sa kanilang larang ay nag-ambag ng lugod
sa mga isyu'y di basta nagpatianod
ginawa nila ang dapat, di nanikluhod

pinangunahan ang paghanap ng solusyon
sa maraming problema'y naging mahinahon
pagpupugay sa bituin noon at ngayon
huwaran silang taglay ay dakilang misyon

- gregoriovbituinjr.
12.04.2023

* litrato mula sa pabalat ng aklat na Time Great People of the 20th Century, at maikling kwento mula sa magasing Liwayway, isyu ng Nobyembre 2023, p.92

Maulap ang kalangitan

MAULAP ANG KALANGITAN

maulap ang kalangitan

kapara ng saloobin

kailangang paghandaan

bawat unos na parating

upang di maging ligalig

pag rumagasa ang baha

nang di umabot ang tubig

sa sahig ng dusa't tuwa

nais kong sundin ang payo

ng babaylan, guro't paham

madama man ang siphayo

iyan din ay mapaparam

sa madalas na pagnilay

sa langit natitigagal

bilin ng aking maybahay

mag-ingat ka lagi, mahal

- gregoriovbituinjr.

12.04.2023

Saan patutungo?

SAAN PATUTUNGO?

saan nga ba patungo ang paa

kung landasin ay di mo makita

magiging katuwang ba ang masa

sa paghakbang sa isyu't kalsada

mahanap ko kaya'y pahingahan

at katotong mapapaghingahan

ng loob na walang paghingahan

nang makahingang may kaluwagan

lalakad akong di nakatungo

taasnoo saanman tumungo

upang mapalapit sa malayo

nang di yumuyuko't sumusuko

tinungo ko'y malalayong landas

sa kagubatang puno ng ahas

sa kalunsurang kayraming hudas

ngunit may bukas bang mababakas

- gregoriovbituinjr.

12.03.2023

Upang maunawaan ang sinulat

UPANG MAUNAWAAN ANG SINULAT

"He has never been known to use a word

that might send a reader to the dictionary."

 - William Faulkner (about Ernest Hemingway).

dalawang bagay lang upang ako'y maunawaan

sa mga ulat, sanaysay, kwento't tula sa tanan

una'y paggamit ng mga salitang karaniwan

pangalwa'y pagtaguyod ng salitang malalim man

subalit madali bang maunawaan sa tula

ang mga langkap na tayutay na matalinghaga

o baka sa kahulugan na'y bahala ang madla

kung paano nila ang mga iyon naunawa

huwag nang gumamit ng mga salitang antigo

na di ka na maunawaan ng babasa nito

baka di basahin pag kailanga'y diksyunaryo

datapwat maaaring lalawiganin sa kwento

minsan, malalim na salita'y gagamitin ngayon

dahil kailangan katulad ng globalisasyon

pribatisasyon, deregulasyon, at kunsumisyon

mensahe'y dapat mapaunawa, di man sang-ayon

maraming payo ang mga kilalang manunulat

na kung batid mo, sa pagkatha'y di ka magsasalat

baka kagiliwan ka ng masa't makapagmulat

na tangi mo nang masasabi'y salamat! salamat!

- gregoriovbituinjr.

12.03.2023

Kaibigang matalik?

KAIBIGANG MATALIK?

I need physics more than friends. 

- J. Robert Oppenheimer

sino raw ba ang aking matalik na kaibigan?

ah, di ko nasagot si misis sa tanong na iyan

gayong marami akong kakilala't kaibigan

ngunit sinong matalik? ako'y natunganga na lang

sa mayoryang taon ng buhay ko, pulos kasama

sa kilusan o kapisanan ang kahalubilo

mga kasama sa pakikibaka, hirap, gulo

duguan man, handang mamatay para sa prinsipyo

maraming kasama, walang kaibigang matalik

na napagsasabihan ng problema't bumabalik

na mula bata'y kaagapay sa dusa't hagikhik

na batid ang nadarama ko kahit di umimik

marahil kaya wala dahil di ako naghanap

animo utak ko'y nakalutang sa alapaap

mas ninais ko pa yatang pluma yaong kausap

buti't may asawa akong tunay na mapaglingap

- gregoriovbituinjr.

12.03.2023

Gawad

GAWAD

taospuso pong pasasalamat

sa Human Rights Pinduteros Award

patuloy lang akong nagsusulat

wala mang gantimpala o gawad

lagi akong lilikha't kakatha

ng mga sanaysay, kwento't tula

hinggil sa maraming isyu't paksa

ng madla, manggagawa't dalita

tula ko'y tulay sa karapatan

ng karaniwang tao, ng bayan,

ng naaapi't niyuyurakan

patama rin sa tuso't gahaman

ang gubat ay di laging mapanglaw

may sisilay ding bukangliwayway

karapatang pantao'y isigaw

tara, atin itong isabuhay

salamat po sa gawad na ito

na talagang tagos sa puso ko;

para sa karapatang pantao

muli, maraming salamat, thank you

- gregoriovbituinjr.

12.02.2023

* isa ang may-akda sa mga ginawaran ng Human Rights Pinduteros Choice Award, gabi ng Disyembre 1, 2023

* ang mga litrato'y kuha ng kanyang maybahay