Pang-apatnapu't siyam na sa mundo si Alex Eala!

PANG-49 NA SA MUNDO SI ALEX EALA!

kaytaas na ng ranggo ni Alex Eala

siya sa mundo'y pang-apatnapu't siyam na

dapat ipagbunyi ang kanyang pinakita

sa mundo ng tennis, inspirasyon talaga

ang pangalang Alex Eala ay lumitaw

ng kaybilis, animo'y isang bulalakaw

nagniningning siyang bituin pag natanaw

ang bawat hampas ng raketa'y kampyong galaw

magpatuloy ka lang sa larangang niyakap

magtatagumpay ka sa iyong pagsisikap

magpatuloy ka't matutupad ang pangarap

at magiging number one ka sa hinaharap

maraming salamat, Alex, sa tagumpay mo

itinaas mo ang bandilang Pilipino

kaya kami'y nagpupugay ng taas-noo

sana ang tulad mo'y dumami pang totoo

- gregoriovbituinjr.

01.13.2026

* mga litrato mula sa Sports page ng pahayagang Abante, Bulgar, Pang-Masa at Pilipino Star Ngayon, Enero 13, 2026

Sampanaw, Talupad, Balanghay, Pulutong, Tilap

SAMPANAW, TALUPAD, BALANGHAY, PULUTONG, TILAP

sa Diksiyonaryong Adarna''y may natanaw

agad kong nabasa ang salitang SAMPANAW

ang akala ko'y mula sa ISANG PANANAW

o kaya merong taong MAG-ISANG PUMANAW

ngunit hindi, ito'y salin ng rehimyento

na merong dalawa o higit pang TALUPAD

o batalyon, na may dalawa o higit pang

BALANGHAY o kompanya, binubuo naman

ng dalawa o higit pang PULUTONG, platoon

habang pulutong ay dalawa o higit pang 

TILAP o iskwad, na ito'y binubuo ng pito

o higit pang kawal, wikang kasundaluhan

limang salitang dagdag aralin sa wikà

na magagamit sa maikling kwento't tulâ;

sa masasaliksik ko pang ating salitâ

ay maganda ngang maibahagi sa madlâ

- gregoriovbituinjr.

01.13.2026

* mga salitâ mulâ sa Diksiyonaryong Adarna

Bulugan at butakal

BULUGAN AT BUTAKAL

Labingwalo Pababa, ang tanong:

Barakong baboy, sagot ko dapat

Bulugan, subalit ang lumabas

Butakal, mayroon palang ganyan

salitang bulugan at butakal

ay kapwa mga barakong hayop

ngunit bulugan ay di lang baboy

sa barakong kabayo'y tawag din

lalawiganin, wikà ng bayan

pinag-isip ng palaisipan

may bagong salitang natutunan

na magagamit sa panulaan

salamat sa pagsagot ng krosword

mula sa nabiling pahayagan

libangan na, may natutunan pa

sa diwa'y ehersisyong talaga

- gregoriovbituinjr.

01.13.2026

* krosword mulâ sa pahayagang Abante, Enero 10, 2026, p.7

Greenland, bantang isunod sa Venezuela

GREENLAND, BANTANG ISUNOD SA VENEZUELA

ayon sa U.S., isusunod na ang Greenland

matapos nitong lusubin ang Venezuela

isa na namang pinakukulong digmaan

nang dahil sa Monroe Doctrine ng Amerika

ayon sa mga Kanô mismo, labag ito

sa Saligang Batas nila o Konstitusyon

wala itong basbas ng kanilang Kongreso

tilà si Trump sa pananakop na'y nagumon

mga Greenlander mismo'y ayaw magpasakop

sa U.S., sila'y mananatiling Greenlander

ngunit ang U S. ay may bantang makahayop

lalo't sila'y pakialamero't intruder

malayò man tayo sa kanila, dapat lang

iprotesta ang ganyang pahayag, balakin

dapat tutulan ang bantâ nilang digmaan

panibagong giyera'y ating tuligsain

dapat igalang ang sariling pagpapasya

ng mga bansa't katutubong mamamayan

dapat umiral ang panlipunang hustisya

para sa lahat, kahit bansa'y mahirap man

- gregoriovbituinjr.

01.13.2026

* mga ulat ng Enero 13, 2026, mulâ sa mga pahayagang Abante, p.3 at Bulgar, p.5

Ku Kura Kurakot, Ba Balak, Balakyot

KU KURA KURAKOT, BA BALAK BALAKYOT

(UTAL - ULAT - TULÂ)

ka kala kalaban / nitong ating bayan

dinastiya't trapong / ka kawa kawatan

lalo ang ku kura / ku kura kurakot

pagkat mga balak / ba balak balakyot

upa upakan na / ang nanda nandambong

sa kaban ng bayan, / u ulo'y gugulong

paru parusahan / at iku ikulong

itong TONGresista / at sina SenaTONG

kon kontra kontrakTONG  / ipi ipiit din

pa paro parunggit / iparinig man din

silang ang dukha kung / la lait laitin

tilà mga haring / sa sala salarin

li lipol lipulin / na iyang buk buktot

na sistema'y bina / binalu baluktot

wakasan ang balak / ba balak balakyot

nang matigil iyang / ku kura kurakot

- gregoriovbituinjr.

01.13.2026

Kayâ tayo may tuldik

KAYÂ TAYO MAY TULDIK

siya ay galít

siya'y may gálit

baság na ang bote

may bâsag ang bote

siya ay titíg na titíg

kaytindi ng kanyang títig

maligayang báti

buti't sila na'y batí

dito'y ating mawawatas

magkakaiba ng bigkas

kayâ dapat makata'y batid

paano maglagay ng tuldik

sa ginamit na salitâ

upang mabigkas ng tamà

ganyan kahalaga ang tuldik

sa taas ng letrang patinig

kayâ dapat nating malaman

kung paano ilagay iyan

kung paano mo sinasabi

mabilis, mabagal, mabini

- gregoriovbituinjr.

01.12.2026

* litrato mula sa Diksiyonaryong Adarna, p. 952

Kurakot ba'y buwaya o pating?

KURAKOT BA'Y BUWAYA O PATING?

walâ pa raw malaking isdang nakukulong

walang pating, walang buwaya o balyena

itinuring na buwaya ang mandarambong

subalit malaking isdâ ang hanap nila

ang malaking isdâ ba'y balyena o pating?

sila yaong malalaking dapat mahuli?

gayong kurakot ay buwaya kung ituring

buwayang kurakot, sinisigaw sa rali

marahil, mga kurakot din ay buwitre

nanginginain ng dugo't pawis ng dukhâ

silang kaban ng bayan ang sinasalbahe

ay di sinasalba kundi tinutuligsâ 

kung hinahanap talaga'y malaking isdâ

pagkat siyang ulo o utak ng kurakot

baka ang hanap ay buwayang dambuhalà?

di lang basta balyena o pating ang sangkot

- gregoriovbituinjr.

01.12.2026

* litrato mula sa Editoryal ng pahayagang Pang-Masa, Enero 10, 2026, p.3

Patawa kung bumanat

PATAWA KUNG BUMANAT

dinadaan lang sa patawa

ngunit matindi ang patamà

nang sinakop ang Venezuela

U.S. ba'y anong mapapalâ?

yaong Venezuela may langis

ang Pinas may flood control projects

Pinas sasakupin? ay, mintis!

talo na pag ito ang prospect

talaga kang pinapag-isip

ng komiks sa diyaryong Bulgar

kunwa'y dyok ngunit pag nalirip

may nasapul si Mambubulgar

simple lang kung siya'y bumanat

sa mga isyung pulitikal

tilà balitang nagmumulat

lokal man o internasyunal

- gregoriovbituinjr.

01.12.2026

* komiks mulâ sa pahayagang Bulgar, Enero 10, 2026, p.5

Panalo ka pa rin, Alex Eala!

PANALO KA PA RIN, ALEX EALA!

natalo ka man, panalo ka pa rin

sa pusò ng madla't bayang magiliw

sa ulat, dalawang kembot na lang daw

at ikaw na'y magiging kampyong tunay

natalo man, kami'y sumusuporta

pa rin sa iyo, O, Alex Eala!

inspirasyon sa mga Pilipino

di tulad ng kurakot sa gobyerno

mga kurakot ay nagpapababà

ng moral dahil kawatan, kuhilà

di tulad mong nagbibigay ng dangal

sa bansa't mayroong mabuting asal

sa iyo, taasnoong pagpupugay!

pagkat sa bayan, bayani kang tunay!

- gregoriovbituinjr.

01.11.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Abante, Enero 10 at 11, 2026, p.8

Hustisya kay Renee Nicole Good, raliyista!

HUSTISYA KAY RENEE NICOLE GOOD, RALIYISTA!

bakit ba pinaslang ang isang raliyista
kung trapiko lang ang sanhi kaya sinita
dapat malaliman itong maimbestiga
tinangkang tumakas sa rali? binaril na?!

kawawa ang biktimang si Renee Nicole Good
kaya nasa rali sa masa'y naglilingkod
bakit immigration agents ay napasugod?
anong klaseng batas ang kanilang sinunod?

sa Minneanapolis pa nangyari iyon
isyung migrante ba kaya nagrali roon?
may naulilang anak ang biktimang iyon
kaya dapat may masusing imbestigasyon

bakit ang raliyista'y binaril sa rali?
dapat talagang i-protesta ang nangyari
may katarungan sanang makamit si Renee
Nicole Good, at parusahan ang sumalbahe

- gregoriovbituinjr.
01.11.2026

* tula batay sa ulat ng pahayagang Abante, Enero 10, 2026, p.3

Kaymahal na ng okra

KAYMAHAL NA NG OKRA

ilang panahon ding sampung piso

lamang ang okrang limang piraso

hanggang sa maging bente pesos na

nang nakaraang isang buwan pa

bente bawat tali sa palengke

buti't sa bangketa, merong kinse

kagaya nitong tangan ko ngayon

kinse lang nang bilhin ko kahapon

mga presyo na'y nagtataasan

mga gulay na'y nagmamahalan

habang mga trapo, minumura

dahil kurakot sila't buwaya

buti pa'y magtanim sa bakuran

nitong okra't ating alagaan

balang araw ay may maaani

na maaari ring ipagbili

- gregoriovbituinjr.

01.11.2026

Pagpili ng salitâ

PAGPILI NG SALITÂ

hagilap ko ang mga katagâ

ng papuri at panunuligsâ

mga salitang mapagparayà

saya, libog, siglâ, sumpâ, luhà

bawat katagâ ay pinipili

batay sa linamnam, sugat, hapdi

ang mga salita'y piling-pili

upang ilapat sa akda't mithi

bakasakaling magkapitbisig

ang mga api, obrero't kabig

bakasakaling kaibig-ibig

ang katha't sa masa'y maging tinig

ano ang talinghaga't sagisag?

kalooban ba'y napapanatag?

sa bayan ba'y may naiaambag?

makatâ ba'y gaano katatag?

- gregoriovbituinjr.

01.11.2026

Sa ikapitong death monthsary ni misis

PAGSINTA

O, iniibig kita

subalit nawalâ ka

ikapitong buwan na

ng pagluhà ko't dusa

tanaga-baybayin

gbj/01.11.2026

Pagmamalabis ng U.S.

PAGMAMALABIS NG U.S.

(tulang binigkas na makata sa rali)

tunay na naging mapagmalabis

upang makopo nila ang langis

ng Venezuela, sadyang kaybangis

iyan ang imperyalistang U.S.

bagong timpla, bulok na sistema

ganyan pag bansang imperyalista

bagong pananakop nga talaga

ng Amerika sa Venezuela

binabalik sa dating panahon

ng pananakop ng mga buhong

batay sa doktrinang Monroe noon

na ibinabalik ni Trump ngayon

doktinang ang buong Amerika

pati na ang Latin America

ay kanila, inaari nila

pati na bansang may soberanya

huwag nating hayaang ganito

baka mangyari sa atin ito

tama lang na magprotesta tayo

pagkat ganid ang imperyalismo

- gregoriovbituinjr.

01.10.2026

* mga litrato kuha sa pagkilos sa QC, 01.10.2026

Payak na hapunan

PAYAK NA HAPUNAN

muli, payak ang hapunan

sibuyas, kamatis, bawang,

okra at tuyong hawot man

basta malamnan ang tiyan

habang nagninilay pa rin

sa harap man ng pagkain

tila may binubutinting

sa diwa't paksa'y pasaring

upang tayo na'y mauntog

laban sa buwitreng lamog

buwayang di nabubusog

pating na lulubog-lubog

isip ay kung anu-ano

kayraming tanong at isyu

mga kurakot na loko

ba'y paano malulumpo?

- gregoriovbituinjr.

01.10.2026

E-Jeep pala, hindi Egypt

E-JEEP PALA, HINDI EGYPT

"Sumakay kami ng Egypt!" Sabi ng kaibigan kong dating OFW.

"Buti, dala mo passport mo." Sabi ko.

Agad siyang sumagot. "Bakit ko naman dadalhin ang passport ko, eh, sinundo ko lang naman ang anak ko upang mamasko sa iyo."

"Sabi mo, galing kayong Egypt.." Ani ko.

"Oo, e-jeep ang sinakyan namin punta rito."

"Ah, 'yung minibus pala ang tinutukoy mo. E-jeep, electronic jeep, at hindi bansang Egypt."

@@@@@@@@@@

e-jeep at Egypt, magkatugmâ

isa'y sasakyan, isa'y bansâ

pag narinig, singtunog sadyâ

kung agad mong mauunawà

ang pagkagamit sa salitâ

pagkalitô mo'y mawawalâ

ang dalawang salita'y Ingles

mundo'y umuunlad nang labis

sa komunikasyon kaybilis

bansang Egypt na'y umiiral

sa panahong una't kaytagal

nasa Bibliya pang kaykapal

bagong imbensyon lang ang e-jeep

kahuluga'y electronic jeep

kuryente't di na gas ang gamit

- gregoriovbituinjr

01.10.2026

Pahayagang Baybayin

upang pagkaisahin

ang bayang mahal natin

pahayagang Baybayin

ay ating proyektuhin

- tanaga-baybayin

gbj/01.10.2026

Humaging sa diwa

HUMAGING SA DIWA

madaling araw pa rin ay gising

sa higaan ay pabiling-biling

dapat oras na upang humimbing

ngunit sa diwa'y may humahaging

di ko mabatid yaong salita

na nais magsumiksik sa diwa

mababatid ko rin maya-maya

at agad ko nang maitutula

marahil dapat muling umidlip

baka naroon sa panaginip

ang salitang nais kong malirip

o baka naritong halukipkip

ayaw akong dalawin ng antok

subalit nais ko nang matulog

- gregoriovbituinjr.

01.10.2026

Di sapat ang tulog

DI SAPAT ANG TULOG

matutulog na ng alas-diyes

mabuti iyan sa kalusugan

ngunit nagigising ng alas-tres

ng madaling araw, madalas 'yan

limang oras na tulog ba'y sapat?

gayong walong oras yaong payò

bakit alas-tres na'y magmumulat?

walong oras bakit di mabuô?

buting gumising ng alas-sais

mabuti iyon sa kalusugan

sa walong oras ay di na mintis

maganda pa sa puso't isipan 

subalit tambak ang nalilirip 

pag nagising ng madaling araw

isusulat agad ang naisip

kakathâ na kahit giniginaw

- gregoriovbituinjr.

01.09.2026

Sa 2nd Black Friday Protest 2026

SA 2ND BLACK FRIDAY PROTEST 2026

di mapapawi ang galit ng sambayanan

laban sa mga nangungurakot sa kaban

ng bayan, buwis na dinambong ng iilan

para sa sarili lang nilang pakinabang

dapat magpatúloy pa ang pakikibaka

laban sa mga kurakot at dinastiya

upang masawata na ang pananalasa

ng kurakot, patuloy tayong magprotesta

kahit di sabay-sabay o marami tayo

ipakitang sa buktot galit na ang tao

kurakot, buktot, balakyot, pare-pareho

silang dapat managot, dapat makastigo

sa pangalawang Black Friday Protest ng taon

patuloy pa rin nating isigaw: IKULONG

na 'yang mga kurakot, trapong mandarambong!

huwag hayaang tumakbo pa sa eleksyon!

- gregoriovbituinjr.

01.09.2026